fbpx

Aşılama İnseminasyon Nedir? Kimlere Yapılır?

Aş1lama ( Intrauterin inseminasyon IUI ) Korunmas1z düzenli cinsel yaşant1ya rağmen bir y1l içerisinde çocuk sahibi olamayan çiftlerde infertili teşhisi konularak birinci basamak tetkikler yapıl1r ve sebep bulunmaya çalışıl1r. Kadın1n jinekolojik muayenesi, erkekte semen analizi ve kadu0131nu0131n tu00fcplerinin deu011ferlendirilmesi birinci basamak tetkiklerdir.rnrnMenide spermin u00e7ok az ya da hiu00e7 olmamasu0131 (u015fiddetli erkek faktu00f6ru00fcu00a0ya da azoospermi) veya tu00fcplerin her ikisinin kapalu0131 olmasu0131 durumunda dou011frudan tu00fcp bebek tedavisine geu00e7ilmelidir. Diu011fer durumlarda ise kadu0131nu0131n yau015fu0131na, evlilik su00fcresine ve yumurtalu0131k kapasitesine gu00f6re yumurtlama takibi ya da au015fu0131lama tedavisi de uygulanabilir. Tedavi su0131ralamasu0131nda au015fu0131lama, yumurtlama takibi ve tu00fcp bebek tedavisi arasu0131ndaki basamaktu0131r. Fakat yumurtlama takibi yapu0131lmadan dou011frudan au015fu0131lama da yapu0131labilir. Ya da 2-3 ay yumurtlama takibi neticesi gebelik elde edilemediu011finde au015fu0131lamaya geu00e7ilir. Burada kararu0131 belirleyen faktu00f6rlerin bau015fu0131nda kadu0131n yau015fu0131 ve evlilik su00fcresi gelmektedir.u00a0Kadu0131n yau015fu0131u00a0ileri ise (35 u00fcstu00fc) veya evlilik su00fcresi uzun ise (5 yu0131l ve u00fczeri) ya da kadu0131nu0131n yumurtalu0131k kapasitesi zayu0131f ise au015fu0131lama yapu0131lmadan dou011frudan tu00fcp bebek tedavisine de geu00e7ilebilir.rnrn-Au015eILAMA NEDu0130R?rnrnAu015fu0131lama, kadu0131nda haplar ya da du00fcu015fu00fck dozda iu011fnelerle yumurta geliu015fiminin uyaru0131lmasu0131 neticesi oluu015fan 1-3 foliku00fclu00fcn (yumurta iu00e7eren kesecikler) belli boyutlara geldiu011finde (17-20 mm) u00e7atlatma iu011fnesi verilerek olgunlau015ftu0131ru0131lmasu0131, tam u00e7atlama zamanu0131nda laboratuvarda yu0131kanmu0131u015f ve hazu0131rlanmu0131u015f spermin en iyi haliyle rahime verilmesi ve bu00f6ylece kadu0131n vu00fccudunda du00f6llenmenin olmasu0131 iu00e7in en uygun zamanlamanu0131n sau011flandu0131u011fu0131 yardu0131mla u00fcreme tedavi yu00f6ntemidir. Ku0131saca, spermin laboratuvarda hazu0131rlanarak tam yumurtlama zamanu0131nda rahime verilmesidir. Du00f6llenme kadu0131n vu00fccudunda olmaktadu0131r.rnrnAu015fu0131lama dou011fal bir yu00f6ntemdir. Sadece sperm laboratuvarda hazu0131rlanu0131r ve yaklau015fu0131k 2 saatlik bir hazu0131rlu0131k sonrasu0131 0.5-1 ccu2019lik konsantre haldeki sperm ince bir kateter ile rahime au011fru0131su0131z ve acu0131su0131z bir u015fekilde bu0131raku0131lu0131r. Bu esnada yumurta da tam yumurtalu0131klardan atu0131lmak u00fczere ya da henu00fcz yeni atu0131lmu0131u015ftu0131r. Atu0131lan yumurta tu00fcplere girerek orada sperm ile buluu015fur ve sperm yumurtayu0131 du00f6llerse embryo oluu015farak rahime dou011fru yol alu0131r ve rahime girip yapu0131u015fu0131rsa gebelik oluu015fur. Au015fu0131lama iu00e7in tu00fcplerle ilgili herhangi bir problem olmamasu0131, en azu0131ndan bir tu00fcpu00fcn au00e7u0131k olmasu0131 gerekmektedir. Yine au015fu0131lama iu00e7in ileri hareketli fonksiyonel sperm sayu0131su0131nu0131n 5 milyonun u00fczerinde olmasu0131 gerekir.rnrn-Au015eILAMA TEDAVu0130Su0130 KAu00c7 Gu00dcN Su00dcRER?rnrnToplamda 15 gu00fcn su00fcrmektedir. Bu su00fcrede erkeu011fin gelmesi gerekmez sadece au015fu0131lama gu00fcnu00fc sperm u00f6rneu011fi vermek iu00e7in u00e7au011fu0131ru0131lu0131r. Kadu0131n ise 15 gu00fcn iu00e7erisinde en fazla 2-3 kere ultrasonografi ve en son au015fu0131lama iu00e7in u00e7au011fu0131ru0131lu0131r.rnrn-KADINDA Au015eILAMA TAKu0130Bu0130 NASIL YAPILIR?rnrnAdetin 2-3. gu00fcnlerinde yapu0131lan ultrasonografi sonrasu0131 yumurtalu0131klarda kist gibi engel bir durum yoksa hap veya tercihen du00fcu015fu00fck doz iu011fnelerle yumurtalu0131klar uyaru0131lu0131r. Her gu00fcn gu00fcnu00fcn aynu0131 saatlerinde iu011fne yapu0131lu0131r ve bir hafta sonra yapu0131lan ultrasonografi ile yumurtalu0131klaru0131n ilau00e7lara verdiu011fi tepki deu011ferlendirilir. Ultrasonografide foliku00fcl (yumurta iu00e7eren kesecik) belli boyutlara ulau015ftu0131u011fu0131nda (17-20 mm) u00e7atlatma iu011fnesi tabir edilen bir iu011fne yapu0131larak foliku00fcl iu00e7indeki yumurta olgunlau015ftu0131ru0131lu0131r. Foliku00fcl sayu0131su0131 u00fcu00e7ten fazla ise au015fu0131lama yapu0131lmamasu0131 u00f6nerilir ve tedavi iptal edilmelidir, aksi durumda u00fcu00e7u00fcz ve u00fczeri gebelikler oluu015fabilir, kadu0131n hayatu0131nu0131 riske eden hiperstimulasyon gibi durumlar nadiren de olsa ortaya u00e7u0131kabilir.rnrnu00c7atlatma iu011fnesinden 24-38 saat sonra bir ya da ardu0131u015fu0131k gu00fcnlerde iki kez, laboratuarda yu0131kanan ve hazu0131rlanan spermlerle au015fu0131lama yapu0131labilir. Au015fu0131lama gu00fcnu00fc sabah erkekten 2-5 gu00fcnlu00fck perhiz sonrasu0131 alu0131nan sperm u00f6rneu011fi laboratuarda yu0131kanarak hazu0131rlanu0131r ve konsantre edilerek u00e7ok ince bir kateter ile rahime bu0131raku0131lu0131r. u0130u015flem anestezi gerektirmez, u00e7ok basit ve ku0131sadu0131r, au011fru0131su0131zdu0131r. Normal bir jinekolojik muayene gibidir. Sperm rahime bu0131raku0131ldu0131ktan sonra 15 dakika istirahat sonrasu0131 hasta normal yau015fantu0131su0131na du00f6nebilir. Cinsel iliu015fki ku0131su0131tlamasu0131 yapu0131lmaz. Au015fu0131lama sonrasu0131 bazu0131 vitaminler ve progesteron desteu011fi verilmesi uygun olacaktu0131r.rnrnAu015fu0131lamadan 12-14 gu00fcn sonra gebelik testi yapu0131larak sonuu00e7 deu011ferlendirilir. Gebelik olmasu0131 durumunda herhangi bir u00f6zel takip u015fekli yoktur, normal kendiliu011finden oluu015fan bir gebelik gibi takip edilir.rnrn-Ku0130MLERE Au015eILAMA YAPILIR?rnrnSperm sayu0131su0131 hafif du00fcu015fu00fck ise, sperm hareketi hafif du00fcu015fu00fck ise, au00e7u0131klanamayan infertilite de, erken evre endometriozis de, kadu0131nda yumurtlama problemi varsa ve yumurtlama takibi ile gebelik elde edilemediyse, sosyal sebeplerle gebelik eldesini hu0131zlandu0131rmak isteyen u00e7iftlerde uygulanabilir.rnrnTek bau015fu0131na sperm morfoloji sorunu olan u00e7iftlerde her zaman dou011frudan tu00fcp bebeu011fe geu00e7mek gerekmez, morfolojik problemin boyutuna gu00f6re deu011fiu015fmekle birlikte bu u00e7iftlerde au015fu0131lama da uygulanabilir.rnrn-Au015eILAMA u0130u00c7u0130N VERu0130LECEK SPERMu0130N LABORATUARDA HAZIRLAMA Yu00d6NTEMu0130 u00d6NEMLu0130 Mu0130Du0130R?rnrnAu015fu0131lama iu00e7in verilecek sperm u00f6rneu011finin laboratuvar da hazu0131rlanmasu0131nda yu00fczdu00fcrme, you011funlau015ftu0131rma gibi yu00f6ntemler olup sperm deu011ferlerine gu00f6re yu00f6ntem seu00e7ilebilir. Laboratuvar da hazu0131rlama iu015flemi yaklau015fu0131k iki saat su00fcrmektedir. Hazu0131rlama temelde basit bir iu015flem olmakla birlikte laboratuvar ekibinin titiz ve u00f6zenli u00e7alu0131u015fmasu0131 bau015faru0131yu0131 etkileyebilir.rnrn-Au015eILAMANIN BAu015eARISI NEDu0130R?rnrnKabaca %10-30 arasu0131nda deu011fiu015fmekle birlikte ortalama %20 denilebilir. Hazu0131rlama sonrasu0131 rahime verilen spermin 10 milyonun u00fczerinde olmasu0131 bau015faru0131yu0131 arttu0131rmaktadu0131r.rnrn-EN FAZLA KAu00c7 KERE Au015eILAMA YAPILABu0130Lu0130R?rnrnAu015fu0131lama bau015faru0131su0131 her bir tedavi iu00e7in %10-30 olup toplamda 2-3 kere au015fu0131lama yapu0131ldu0131ktan sonra tu00fcp bebeu011fe geu00e7ilmesi tavsiye edilir. Fakat 6 kereye kadar da au015fu0131lama yapu0131labilir, gebelik elde etmek mu00fcmku00fcndu00fcr.rnrn-u0130LK Au015eILAMA TEDAVu0130Su0130 BAu015eARISIZ OLDUu011eUNDA NE KADAR BEKLEMEK GEREKu0130R?rnrnBeklemek gerekmez, ertesi ay ikinci au015fu0131lamaya geu00e7ilebilir. Au015fu0131lama tedavileri ara vermek gerekli deu011fildir. Kullanu0131lan ilau00e7lar du00fcu015fu00fck dozlarda olduu011fundan kadu0131n sau011flu0131u011fu0131na tehdit oluu015fturmaz.rnrn-Au015eILAMA TEDAVu0130Su0130NDE u0130u011eNELERE Au015eIRI YUMURTALIK YANITI OLABu0130Lu0130R Mu0130?rnrnBau015flanan ilau00e7 dozu u00e7ok az bile olduu011funda bazen au015fu0131ru0131 yanu0131t olabilmektedir. Bu durumlarda ya tedaviyi iptal etmek ve iliu015fkiyi yasaklamak ya da tu00fcp bebek tedavisine du00f6nu00fcu015ftu00fcrmek gerekir. Bu gibi durumlarda tu00fcp bebeu011fe du00f6nu00fcldu00fcu011fu00fcnde bau015faru0131 oranu0131 yu00fcksektir.rnrnu00d6zetle, au015fu0131lama dou011fal bir yu00f6ntemdir. u00a0Kadu0131n du00fcu015fu00fck dozda iu011fnelerle ku0131sa su00fcreli (ortalama 10 gu00fcn) bir takiple hazu0131rlanu0131r, takip sonunda yumurtlama zamanu0131 geldiu011finde sperm laboratuvarda yu0131kanarak rahime u00f6zel bir kateter ile verilir, sperm ile yumurtanu0131n tu00fcplerde karu015fu0131lau015fmasu0131 ve spermin yumurtayu0131 kendiliu011finden du00f6llemesi beklenir, du00f6llenme olursa embryo oluu015fur ve oluu015fan embryo da rahime yapu0131u015fu0131rsa gebelik oluu015fmaktadu0131r. Fakat au015fu0131lama sonucu olumsuz ise hangi au015famada problem olduu011funu anlayamayu0131z; o ay geliu015fen yumurta kaliteli olmayabilir, yumurta overlerden atu0131ldu0131u011fu0131 halde tu00fcplere giremeyebilir, sperm tu00fcplerde yumurtayu0131 du00f6llememiu015f olabilir, embryo oluu015fmuu015f olup rahimde yerleu015fememiu015f olabilir. Bu noktalaru0131n hiu00e7 birini au015fu0131lamada kontrol edemeyiz. Aslu0131nda au015fu0131lama ile normalde olmasu0131 gerekeni taklit etmekteyiz. Fakat yumurta geliu015fimi kontrollu00fc bir u015fekilde sau011flanmakta ve spermler yu0131kanarak en iyi haliyle yumurta ile buluu015fmasu0131 iu00e7in hazu0131rlanmakta ve rahime au015fu0131lanmaktadu0131r.rnrn 

Merhaba, Sizin gibi genu00e7 u00e7iftlerde au015fu0131lama tedavisi bau015faru0131su0131 yu00fczde 20-25 civaru0131 diyebiliriz. Tu00fcplerin au00e7u0131k olduu011fu ve de sperm deu011ferlerinin iyi olduu011fu bu gibi durumlarda 2-3 kez au015fu0131lama uygulanabilir. Bol u015fanslar.

Prof. Dr. Banu Kumbak Aygün

Dr. Aygün, 1972 İstanbul doğumludur. İstanbul Medipol Üniversitesi tüp bebek merkezi kurucusu, İstanbul Aydın Üniversitesi Hastanesi tüp bebek merkezi sorumlusudur. Türkiye'nin en iyi tüp bebek doktorları ilk 10 içerisinde gösterilmektedir.

İlgili Makaleler

5 2 oy
Genel Skor
Abone ol
Bildir
guest
0 Yorum
Satır İçi Geri Bildirimler
Tüm yorumları görüntüle
Anasayfa
WhatsApp
Telefon
Ara
0
Soru sor, yorum yap.x
linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram